Cellegift før eller etter operasjon ved kreft i øvre urinvegar
Kan cellegift før operasjon vere like godt eller betre enn cellegift etter operasjon ved urotelial kreft i øvre urinvegar? URANUS-studien undersøker kva behandlingstidspunkt som gjer at flest pasientar kan få fullført behandling, og korleis dette påverkar sjukdomsforløp og overleving.
Åpen for rekruttering
Om studien
Urotelial kreft i øvre urinvegar (urinleiar og nyrebekken) er ei sjeldan kreftsjukdom. Standard behandling er vanlegvis operasjon der den sjuke nyra og urinleiaren blir fjerna. For enkelte pasientar kan cellegift med cisplatin også vere aktuelt. Det er likevel uklart om det er best å gi cellegift før operasjonen (neoadjuvant behandling) eller etter operasjonen (adjuvant behandling).
Eit mogleg problem med å gi cellegift etter operasjon er at nyrefunksjonen kan bli svekt etter at ei nyre er fjerna. Dersom nyrefunksjonen blir for dårleg, kan pasienten miste moglegheita til å få behandling med cisplatin.
Målet med URANUS-studien er å undersøkje kor gjennomførbart det er å gi cellegift før eller etter operasjon, kor mange pasientar som klarer å gjennomføre behandlinga, og korleis behandlingstidspunktet påverkar tryggleik, toleranse, sjukdomsfri overleving og total overleving. Studien samlar også inn data frå pasientar som ikkje kan få cisplatin-basert cellegift og derfor berre blir behandla med operasjon.
Vitskapleg tittel
Neo-adjuvant versus Adjuvant chemotherapy in Upper Tract Urothelial Carcinoma: A feasibility phase II randomized clinical trial (“URANUS”)
Informasjon om deltaking
Studien er open for rekruttering frå 01.12.2025 fram til 01.06.2028
Kven kan delta?
Studien er aktuell for vaksne personar (18 år eller eldre) med nydiagnostisert urotelialt karsinom i øvre urinvegar (UTUC), der sjukdommen blir vurdert som invasiv, men utan teikn til fjernspreiing (metastasar).
For å kunne delta må pasienten vurderast av behandlande spesialist ved sjukehus. Studien er knytt til utgreiing og behandling i spesialisthelsetenesta. Potensielle deltakarar blir identifiserte gjennom ordinær utgreiing og behandling ved urologiske avdelingar.
Pasientar som har god nok nyrefunksjon og elles oppfyller krava til cisplatin-basert cellegift, blir randomiserte til å få cellegift før eller etter operasjon. Pasientar som ikkje kan få slik cellegift, deltek i ei observasjonsgruppe der dei får standard kirurgisk behandling.
Kva inneber studien?
Dersom du ønskjer å delta, vil du først få vurdert nyrefunksjon, allmennhelse og funksjonsnivå for å avgjere kva behandling som passar best for deg. Det blir også samla inn opplysningar om sjukehistorie, blodprøver og bileteundersøkingar.
Dersom du har god nok nyrefunksjon til å få cisplatinbasert cellegift, blir du tilfeldig fordelt til éi av to behandlingsgrupper. Du vil anten få tre kurar med cellegift før operasjon, eller bli operert først og deretter få tre kurar med cellegift. Kvar kur varer i tre veker, slik at sjølve cellegiftbehandlinga vanlegvis går over om lag ni veker.
Dersom du ikkje kan få cisplatinbasert cellegift, vil du få standard behandling med operasjon der den aktuelle nyra og urinleiaren blir fjerna. Desse deltakarane blir følgde i studien på same måte som dei andre deltakarane.
Etter behandlinga blir du følgd opp ved urologisk poliklinikk i opptil fem år. Oppfølginga omfattar mellom anna kliniske undersøkingar, blodprøver, cystoskopi (kameraundersøking av urinblæra) og CT-undersøkingar av brystkasse og mage. Dei fleste undersøkingane er ein del av vanleg oppfølging for denne pasientgruppa. Enkelte prosedyrar, som blodprøvetaking, cellegiftbehandling og cystoskopi, kan opplevast som ubehagelege.
Ver merksam
Deltakarane får anten cellegift før operasjon, cellegift etter operasjon eller standard kirurgisk behandling dersom dei ikkje kan få cisplatin-basert behandling.
Operasjon med fjerning av nyre og urinleiar er standard behandling, men inneber risiko for komplikasjonar som mellom anna bløding.
Dei mest vanlege biverknadene ved cellegiftbehandlinga som blir brukt i studien, er nedsett nyrefunksjon og kvalme.
Kontaktinformasjon
Bjarte Almås
E-post: Bjarte.Almas@helse-bergen.no
Christian Beisland
E-post: Christian.Beisland@helse-bergen.no
Hvor gjennomføres studien?
- Helse Bergen
Samarbeid med
Studien er ein forskarinitiert studie leia frå European Uro-Oncology Group (EUOG), ei ideell og forskingsbasert europeisk stifting.
I Noreg er Haukeland Universitetssjukehus, ved Avdeling for urologi, ansvarleg for gjennomføringa av studien.