Behandling

Fjerning av cyste på eggstokk

Ein cyste er ein væskefylt blære som kan sest på overflata av eggstokken. I samband med den normale eggløysinga blir det danna ei rekkje mindre cystar (follikkelcystar). Det er også andre årsaker til cystedanning i eggstokkane.

Symptom

Symptom på at du har cyste på eggstokken er smerter, sansing av trykk, hyppig vasslating og auka magestorleik.

Follikkelcystar blir observerte gjennom éin eller to menstruasjonssyklusar, og dei fleste vil forsvinne av seg sjølve. Om cysten veks eller endrar seg blir det aktuelt å operere. Får du akutte smerter, må du kontakte lege.

Cystar hos eldre kvinner kan ha noko større risiko for utvikling av kreften.

Tilvising og vurdering

Legen viser deg til utgreiing ved gynekologisk avdeling. Årsaka til dette er at du anten har symptom eller det er utført undersøkingar som gir mistanke om cyste på eggstokken.

Utgreiing kan ventast innan 3 månadar. Dersom vi mistenkjer vondarta sjukdom, skjer start av utgreiing innan 14 dagar.

 

Det skal tydelig fremgå i henvisningen hva som utløser begrunnet mistanke om cyste på eggstokk. Henvisningen sendes elektronisk (klart å foretrekke) eller formidles telefonisk (unntaksvis) etterfulgt av henvisning på papir (faks eller post). Henvisningen sendes til gynekologisk avdeling.    

Sjekkliste for henvisning

  • Symptomdebut
  • Hormonbehandling (prevensjon/HRT)
  • Tidligere operasjoner buken/bekken
  • Infertilitetsbehandling
  • Overvekt
  • PCOS
  • Familieanamnese ift kreft

Simpel cyste (en-/to-kamret, glattvegget)

Folikkelcyste, corpus luteum, endometriom, teratom/dermoid. Benigne kriterier på ultralyd  

Premenopausalt

< 4 cm – ingen oppfølging uten symptomer
4 – 8 cm uten symptomer: UL-kontroll etter 3 mnd, hvis uforandret, kontroll 6mnd, 1 år
4 – 8 cm med symptomer: Vurder kirurgi
> 8 cm. Kirurgi (ved tvil kan CT være aktuelt)
 
CA-125 måles  > 4 cm
 
Dermoid/teratom:
Kan observeres, spesielt ved barneønske hvis:
Ingen symptomer
Normal CA125
Cyste < 6 cm
Årlig vekstrate < 2 cm  

Postmenopausalt

Ofte indikasjon for kirurgi ved forhøyet CA125 eller/og > 5 cm (CT aktuelt).
 
<5 cm ktr 3 mnd, hvis uforandret kontroll 6 mnd, 1 år og 2 år. Gjerne hos privatpraktiserende gynekolog. Avslutt hvis ingen vekst og CA125 normal
Ved vekst/symptomer: kirurgi  

Før

Ved gynekologisk undersøking kan legen stundom kjenne cysten. For å stadfeste tilstanden, blir ultralyd gjord av underlivet. Ved mistanke om unormal cyste, kan det vere aktuelt å ta ein prøve av cysten i samband med ultralydundersøkinga og dessutan blodprøve.

Ved forundersøkinga blir du informert om operasjonen. Dersom du bruker medisinar er det viktig at medisinlista er oppdatert.

Strengare reglar kan vere nødvendige for somme. Det får du i så fall beskjed om.​

​​Faste

Før operasjonen/undersøkinga må du faste. Dersom du ikkje møter fastande, kan det hende vi må avlyse/utsetje timen.

De siste 6 timane før operasjon/undersøking skal du ikkje ete mat eller drikke mjølk/mjølkeprodukt. De siste 2 timane skal du unngå tyggegummi, drops, snus og røyk. Frem til 2 timer før kan du drikke klare væsker: Vatn, saft, juice utan fruktkjøt, brus, te og kaffi utan mjølk. Du kan svelge medisinar med eit lite glas vatn inntil 1 time før, og pusse tenner og skylje munnen når som helst.

Mat og mjølk/mjølkeprodukt: Skal stoppast 6 timer før
Klare væsker, tyggegummi, drops, røyk og snus: Skal stoppast 2 timer før

Dersom du likevel har ete eller drukke utanom de tidene som står her må personalet få vite det. Før enkelte inngrep skal du drikke ein bestemt mengde næringsdrikk. Strengare regler kan vere naudsynt for nokon. Det får du i så fall beskjed om. 

Forberedelser hjemme før operasjon

  • For å unngå å lage små sår i huden, skal du ikke utføre intimbarbering 2 uker før operasjon. Små sår i huden kan øke faren for infeksjon etter operasjonen. 
  • Du må dusje før du drar hjemmefra (samme morgen eller kvelden før) med vanlig såpe. Vask deg godt i navlen. Du må gjerne vaske håret, men det er viktig at du er tørr i håret når du møter på operasjonsdagen for å ikke fryse. 
  • Ikke ta på deg bodylotion/hudkrem eller sminke etter du har dusjet.
  • Fjern eventuell neglelakk, smykker, ringer og piercinger.
  • Du skal faste dagen før operasjon. Det vil si ingen mat, drikke, røyk, snus drops eller tyggegummi etter kl. 24.00 dagen før operasjon. Du kan drikke vann fram til kl. 06.00, samt pusse tennene.
  • Ta med deg eventuelle faste medisiner. Anestesilege vurderer om det er noen av de faste medisinene som du skal ta på operasjonsdagen. Dette får du beskjed om dagen du er inne for operasjonsforberedelser. 
  • Kvelden før operasjon skal du tømme tarmen med et klyster.

Under

Kikhòlsoperasjon (laparaskopi) er den vanlegaste metoden som blir brukt for å operere cyste.

Operasjonsmetode/bedøving

Operasjonen skjer i narkose. Gjennom eit lite snitt i navlen fører vi inn eit røyr som overfører bilete til ein TV-skjerm. Vi lagar også fleire små innstikk i bukveggen til instrument vi bruker under operasjonen.

Hos kvinner før overgangsalderen vil ein om mogleg berre fjerne sjølve cysten – og bevare resten av eggstokken og funksjonen. Dersom det er usikkert om cysten er godarta, fjernar vi heile eggstokken. Etter overgangsalderen er vondarta cystar vanlegare, og ein bør fjerne heile eggstokken. Legen vil diskutere dette med deg før operasjonen.

Etter operasjonen skal du vanlegvis opp av senga etter få timar for å redusere faren for blodpropp. Du kan reise heim same dag. Ved somme tilfelle må du bli 1-2 dagar på sjukehuset.

Etter

Dersom det er teke prøve under operasjonen vil du bli kontakta når svaret er klart og om det er aktuelt med oppfølging.

Du bør halde fram med smertestillande tablettar regelmessig dei første 3 dagane, sjølv om du ikkje har mykje smerter. Etter nokre dagar, når smertene blir mindre, kan du redusere dosen og ta etter behov. Grad av smerter/ubehag etterpå er avhengig av kva som er gjort. Mange opplever «luftsmerter» med vondt i skuldrer/nakke, som kan vare i 1-2 dagar.

Det er vanleg med ei lita bløding frå skjeden i 1-4 veker. Samleie, bading og bruk av tampong bør utsetjast til blødinga frå skjeden har stoppa.

Du kan vere i vanleg aktivitet heime. Du må rekne med å vere fråverande frå arbeid i 3-7 dagar avhengig av kva som er gjort og kva arbeid du har.

Ver merksam

Dersom du får feber, kraftig bløding eller aukande smerter, bør du ta kontakt med sjukehuset. Det same gjeld dersom du får heving i beina eller aukande tungpust.

Ved alle operasjonar er det risiko for komplikasjonar, både under og etter operasjonen. Narkose/bedøving medfører også ein liten risiko.

  • Bløding og infeksjon kan skje. Skadar på tarm, urinblære, urinleiarar eller nervar kan hende, men svært sjeldan.
  • Blodpropp kan oppstå sjølv om ein gir blodfortynnande medisin.

Kontakt

Glasblokkene Gynekologisk avdeling

Kontakt Gynekologisk avdeling

Oppmøtestad

Det vil stå i innkallingsbrevet hvor du skal møte.

Ved spørsmål før innlegging:
Innleggelseskontoret på Kvinneklinikken - telefon 55 97 42 46

Ved spørsmål under eller etter innleggelse:
Dagkirurgisk avdeling - telefon 55 97 42 92 før kl. 15.00
Seksjon for generell gynekologi - telefon 55 97 42 21

Flyfoto av Glasblokkene

Glasblokkene

Haukelandsbakken 1

5021 Bergen

Transport

Det er to HC-parkeringsplassar ved Glasblokkene. ​På grunn av byggearbeid er det elles begrensa med parkeringsplassar.

Besøkande parkerer på parkeringsdekket i Sentralblokka. Her er det også fleire HC-parkeringsplassar.

Meir informasjon om parkering på Haukeland universitetssjukehus 

Ein kan gå mellom Sentralblokka og Glasblokkene innandørs via tunnelsystemet.

​Nærmaste stoppestad til Haukeland er bybanestoppet Haukeland sjukehus. Banen stoppar nord for Sentralblokka, like ved Glasblokkene, på Haukelandsområdet. Det tar om lag 5 minutt å gå frå stoppet til sjukehuset. 

Sjå rutetabellar og oversikt over stoppestader på Skyss.no

​Fleire rutebussar går forbi Haukeland. I tillegg finst direkte arbeidsruter mellom bydelane og sjukehuset.
 
​​​​​​På nettsidene til Skyss.no finn du bussruter med oversikt over stoppestader og tider
 
  • Line 5 og 6 har avgang frå Festplassen
  • Line 12 har avgang frå Bystasjonen
  • Line 16E har avgang frå Xhibition i Småstrandgaten
​Busstoppa rundt Haukeland:

  • Ulriksdal for besøkande til Ulriksdal helsepark og Glasblokkene (line 5, 6, 16E)
  • Haukeland sjukehus Nord for besøkande til Glasblokkene, Kvinneklinikken, Augebygget og Haukeland hotell (line 5, 6, 12 og 16E)
  • Haukeland sjukehus Sør for besøkande til Sentralblokka og andre bygg på Haukelandsområdet (line 5, 6, 12 og 16E)
  • Ibsensgate - arbeidsruter

Reiseutgifter
Som regel gjennomfører du reisa di på eiga hand og søker om å få dekt reiseutgiftene i etterkant.
Les meir om å få dekt ei pasientreise

Planlegging
I utgangspunktet vel du sjølv kva transportmiddel du reiser med til behandling.
Les meir om planlegging av pasientreisa di

Rettar/Rettane dine
Hovedregelen er at pasientreiser bli dekt med ein standardsats per kilometer. Ved behov kan også nødvendige tilleggsutgifter bli dekt.
Les meir om rettane dine ved pasientreiser

Tilrettelagt transport
Helseekspressen
Avdeling for pasientreiser i Helse Bergen 

Praktisk informasjon

I foajeen i Sentralblokka på Haukeland finn du eit apotekutsal for publikum. Dei gjer klar resepten din medan du ventar der.

Apotekutsalet har eit variert varetilbod, og fører dei legemidla sjukehuset nyttar i behandlinga. Dei skaffar også legemiddel som ikkje er marknadsførte i Noreg eller som må produserast spesielt. I tillegg har dei hudpleie- og hygieneartiklar og ernæringsprodukt, samt andre apotekvarer og sjukepleieartiklar.

Dei ansatte ved apoteket gir deg informasjon, råd og rettleiing om legemiddel og legemiddelbruk og kan tilby samtale/rettleiing mellom personale og pasient på eit uforstyrra samtalerom. Dei tilbyr og opplæring i blodsukkermåling og bruk av inhalasjonspreparat.

Apoteket tar også i mot gamle legemiddel til destruksjon.​

Du kan betale med Vipps på apoteket. Du kan derfor mellom anna betale på førehand når du skal hente bestilte medisinar.

Opningstider
Måndag-fredag kl. 08.30-18.00, laurdag kl. 09.00-13.00

Telefon 55 97 53 44
Telefaks 55 29 07 40
bergen@apotekene-vest.no

For meir informasjon - sjå nettsida til Sjukehusapoteka Vest

I innkallingsbrevet ditt står det kor du skal møte på sjukehuset. Dei aller fleste får også ein SMS for ankomstregistrering same dag som timen er. Du kan velge å velge å sjekke inn via SMS på mobilen, eller på sjølvbetjeningsautomat i Glasblokkene.

Dei pasientene som treng eller ønsker det, får hjelp hjelp i resepsjonen.

Når pasienten har sjekka inn, enten via mobil eller på automat, får du SMS med referansekode som viser kva ven​​tesone de tilhører. Du vil alltid få ein SMS for innkalling til rom/sted. 


Når timen er over og oppgjøret tatt, får pasientene mulighet til å betale egenandel mm. via Vipps, eller å få tilsendt regning i posten eller nettbanken. 


Her vert det lagt inn informasjon om kor dei ulike ventesonene er. 

For inneliggande pasientar er det fire spisestover i huset. Mattilbodet vil være tilpassa dei pasientane som bur på postane. I spisestovene er det eigne drikkestasjonar med kaffemaskin, juice, melkedispenser og vann/isbitmaskin.

Det vil også være ein kafé i første etasje. Denne er open både for pasientar, pårørande og tilsette​.

Det er også sju matautomatar spredt rundt i bygget. Desse vil innehalde eit variert utvalg av fersk og ferdig tilberedt mat. ​

Vi har besøkstid mellom kl. 17.00-20.00.​

Alle pasientar og besøkande kan bruke gratis trådlaust internett på dei fleste områda på sjukehuset.

Gjest.ihelse.net er eit trådlaust nettverk for besøkande, pasientar og tilsette. Slik koblar du deg til gjestenettet vårt:

  1. Koble deg til det trådlause gjestenettet (gjest.ihelse.net)
  2. Ein nettlesar skal opne seg automatisk. (Om påloggingsvindauget ikkje dukkar opp, forsøk å opne nettlesaren manuelt).​
  3. Trykk "Godta" når du har lest og forstått vilkåra.

Innlogginga skjer automatisk på einingar etter første pålogging, så lenge kontoen er aktiv. Det skal bare være nødvendig å logge seg på éin gong per eining per 31 dagar. 

 
Trøbbel med å kople til trådlaust internett?
Sjukehuset har dessverre dårleg nettverk nokre stader. Du kan derfor ha problem med å få logga deg på nettverket. Vi beklagar dette, og jobbar med å utbetre dette.
 
Har du ein nyare mobiltelefon, og problem med å kople det til trådlaust gjestenett på sjukehuset? Det kan skuldast nettverksinnstillingane på telefonen din. 

​Utgreiing og behandling vil vere avhengig av god kommunikasjon og kartlegging av grundig sjukdomshistorikk. Derfor ber vi deg gi beskjed om du har behov for tolk under pasientsamtalane og undersøkingane så tidleg som mogleg. Dette gjeld om du til dømes har hørsels- eller synshemming, eller om du har eit anna morsmål og snakkar lite norsk.

Les meir om tolketenester og dine rettar som pasient

​​Vardesenteret er ein fristad for deg som er kreftramma og dine pårørande. Her kan du ta ein pause, utveksle erfaringar med andre, og få råd og hjelp. 

Senteret er eit samarbeid mellom Haukeland universitetssjukehus og Kreftforeningen, og du finn senteret i Ibsens gate 118, i ein gamal trevilla like nedanfor Pasienthotellet på Haukeland.

Les meir om Vardesenteret

I Glasblokkene 5-8 er det ein hovudresepsjon i 1. etasje som betener alle pasientar, pårørande og besøkande til Glasblokkene. Hovudresepsjonen er betent alle dagar frå kl. 07.00 - 21.00. Helg og heilagdager er resepsjonen betent frå 08.00 - 21.00. 


Her kan du få hjelp til innsjekk, å finne fram, bestille tolk, transport og mykje meir. 


I tillegg til hovudresepsjonen er det ein ekspedisjon i tilknyting til mottaket i U1. Denne har ope alle kvardagar kl. 07.00 - 22.30, og frå 08.00 til 22.30 i helg/heilagdagar


Resepsjonsarealet som finst i trinn 1 vil frå september 2023 bli gjort om til base for vektarar frå hospitaldrift, og bemannast med vektar 24/7. Her er vektar tilgjengeleg for pasientar og besøkande for enklare førespurnadar og spørsmål.

Du treng ikkje å sitte utanfor behandlingsrommet å vente. Både vaksne og barn kan vente både ute og inne. I inngangsetasjen er det leikerom, lounge, kafé og fleire opphaldsareal. Det er også eit stort leikerom til venstre for den store trappa i U1.  


Ventesonene nær behandlingromma er godt merka. Du vil få SMS om å gå til ventesona når det nærmar seg timen.  

Når du skal på besøk eller følgje ein pasient på sjukehuset, må du gjere deg kjent med gjeldande rutinar.

Les meir om besøkstider og -reglar på sjukehuset

Pasientbiblioteket på Haukeland er til for pasientar og pårørande. Her er utlån av bøker, både tekst- og lydbøker, filmar, musikk og tidsskrift. Biblioteket har også mange aviser til utlån, mellom anna alle lokalavisene i distriktet.
For dei som ikkje kan komme seg til biblioteket, har vi et tilbod med boktraller med eit utval frå biblioteket som blir trilla rundt til avdelingane.

Pasientbiblioteket finn du i foajeen i Sentralblokka på Haukeland. Kom innom for ein prat, lån ei bok eller slå deg ned i salongen med ei avis.