Diagnose

Svangerskap

Dei fleste svangerskap utviklar seg normalt og dei fleste gravide er friske. Mødrer som er friske, som ber på eit foster og har eit svangerskap som utviklar seg normalt, blir følgt opp hos jordmor på helsestasjon og hos fastlege (primærhelsetenesta). Dersom det oppstår problem i graviditeten som krev spesiell kompetanse eller utstyr, blir du tilvist til fødeavdeling eller kvinneklinikk på sjukehuset.

Sjukdommar før svangerskap

Nokre kvinnar har sjukdommar som krev spesiell oppfølging i forbindelse med ein graviditet. Desse kvinnane kan følgast opp av fastlege eller i eit samarbeid mellom fastlege og spesialistar på sjukehus (spesialisthelsetenesta).

Sjukdommar som oppstår i svangerskapet

Andre gravide utviklar sjukdom i svangerskapet eller dei ber eit foster som treng spesiell oppfølging. Denne oppfølginga vil skje på sjukehus med fødeavdeling eller ved større kvinneklinikkar, av spesialistar med tilstrekkeleg kompetanse og spesialutstyr.

Kontroll og oppfølging i spesialisthelsetenesta

Enkelte gravide blir tilbydde å ha alle kontrollar og oppfølging i spesialisthelsetenesta. Årsaka kan vere komplikasjonar i tidlegare svangerskap og fødslar, eigen sjukdom eller sjukdom hos fosteret.

I delar av svangerskapet kan det vere behov for sjukehusinnlegging. Innlegging blir avgjort etter tilvising og kontroll på svangerskapspoliklinikken.

Tilvising og vurdering

Du får automatisk tilbod om rutinemessig ultralydundersøking i veke 17-19 ved fødeavdelinga der du skal føde. Andre førespurnadar om prøvar og undersøkingar krev tilvising frå jordmora eller fastlegen din.

Det er viktig at det er eit godt, opent og tydeleg samarbeid mellom fastlege, jordmor, sjukehuset og deg som er gravid, slik at du og familien din kan ta informerte avgjerder ut i frå eigen situasjon. Vi er opptatt av å legge forholda best mogleg til rette for de gjennom graviditeten og fram til fødselen.

Utgreiing

Dersom det oppstår komplikasjonar før eller i svangerskapet som bør utgreiast eller behandlast av spesialistar, blir du tilvist til spesialisthelsetenesta.

Fostermedisinarar, fødselslegar, jordmødrer og eventuelt andre spesialistar med kompetanse på svangerskapskomplikasjonar vil følge deg opp i samarbeid med jordmora og fastlegen din i primærhelsetenesta. Utgreiing, behandling og vidare oppfølging vil bli tilpassa kvar enkelt gravide kvinne, foster og familie.

Mange komplikasjonar i svangerskapet har inga betydning for om du kan føde normalt og moglegheita for å få eit friskt barn. Mange komplikasjonar vil heller ikkje ha betydning for barseltida og seinare helse for mor og barn.

Ultralyd

Ultralyd blir brukt til å bestemme ein termin, ser på morkakas plassering og kor mange foster det er. Samtidig sjekkar vi alle organer hos fosteret.

Ultralyd av gravid kvinne. Foto
Ultralyd. Foto: Oslo universitetssykehus

Fosterdiagnostikk

Fosterdiagnostikk er å stille ein diagnose på foster før det er fødd. Ein kan gjere genetiske undersøkingar, ta blodprøvar av mor og ultralyd. Diagnostikken er regulert ved lov. Rutine ultralyd og ultralyd som ein del av oppfølginga i spesialisthelsetenesta er ikkje regulert av denne lova.

For å få utført fosterdiagnostiske prøver og undersøkingar må det vere ei medisinsk årsak. Årsakene er regulert i ein retningslinje som beskriv kven som kan få tilbodet.

Behandling

Diabetes

Diabetes er ein kronisk stoffskiftesjukdom som enten skuldast mangel på hormonet insulin, eller at kroppen ikkje klarer å utnytte insulinet riktig. Insulin er eit hormon som blir laga i bukspyttkjertelen, og som regulerer sukkermengda i blodet. Dersom du har diabetes bør denne vere godt regulert før du blir gravid.

Svangerskapsdiabetes er diabetes som blir oppdaga eller oppstår i graviditeten. Dette medfører ekstra oppfølgjing av mor og foster avhengig av alvorlegheitsgrad. Det kan gi auka risiko for svangerskapsforgifting og føre til komplikasjonar under fødselen, mellom anna fordi barnet kan få for høg fødselsvekt. I tillegg er det auka risiko for diabetes seinare i livet.

Overvekt

Overvekt og fedme medfører ein helserisiko som kan reduserast ved sunnare kosthald og fysisk aktivitet. Svangerskap er ein periode der kvinner kan vere særleg motivert og mottakeleg for informasjon og oppfølging av overvekt og fedme. Sunnare kosthald og auka aktivitet gir så langt vi veit ikkje uheldige utfall for svangerskapet. Aktiv slanking er ikkje tilrådd.


 

Blodpropp

Det er viktig for deg som er gravid å kjenne til symptoma på blodpropp. Ver merksam på einsidige smerter i lyske, særleg venstre side, låge einsidige magesmerter eller akutt tung pust, rast pust og høg puls. Slike symptom bør bli undersøkt av lege relativt raskt.

Vaksinering av RhD-negative gravide

16 prosent av norske kvinner har blodtype rhesus negativ. Når dei blir gravide er sjansen stor for at fosteret har blodtype rhesus positiv. Då kan mor danne antistoff mot blodet til fosteret, noko som kan vere skadeleg for barnet.


 

Ekstrem svangerskapskvalme

Nesten alle kvinner opplever kvalme eller oppkast når dei er gravide. Alvorleg svangerskapskvalme rammar eit fåtall, men er likevel ein hyppig årsak til sjukehusinnlegging tidleg i svangerskapet. Alvorleg svangerskapskvalme blir også kalla hyperemesis gravidarum (HG), kortforma hyperemesis blir oftast brukt.

Alvorleg svangerskapskvalme kan bli definerast på ulike vis, men Verdas helseorganisasjon (WHO) definerer sjukdommen som vedvarande kvalme og oppkast som startar før 22. svangerskapsveke.

Kontroll av fosterets vekst

Om eit foster veks lite kan det skuldast genetiske / arvelege årsaker, sjukdom hos mor, sjukdom i morkaka eller sjukdom hos foster. Ofte spelar fleire faktorar inn. Dersom fosterets vekst avvik frå normalkurva, vil ein undersøke årsaka til avviket nærmare med ei utvida ultralydundersøking.

Svangerskapskløe og svangerskapsforgifting

Hormon kan påverke huda og svangerskapskløe kan oppstå. Ei anna årsak til kløen kan vere auka leververdiar og gallesyre på grunn av svangerskapet.

Svangerskapsforgifting eller preeklampsi kan ramme gravide i siste del av svangerskapet. Symptoma er ofte milde, men må alltid takast på alvor. Livet til både mor og barn kan vere trua dersom tilstanden blir forverra.

Bløding seint i svangerskapet

Om du er mindre enn 22 veker på veg i svangerskapet, skal du kontakte lege eller legevakt dersom du blør. Du blir vurdert og eventuelle vidare undersøkingar eller behandling blir bestemt.

Om du har kome lenger enn 22 veker i svangerskapet skal du kontakte fødeavdelinga om du begynner å blø. Du vil då få rettleiing og plan for vidare oppfølging, undersøking og behandling vil bli vurdert.

For tidleg fødsel

Eit svangerskap varer vanlegvis mellom 37 og 42 veker. Dersom fødselen skjer før veke 37 er fullendt, er det ein for tidleg fødsel, det vil seie ein prematur fødsel. Prematur betyr eigentleg «førmoden». På engelsk blir det ofte kalla «preterm birth», altså fødsel før termin.

Les meir om for tidleg fødsel på helsenorge.no

Kvinner som er omskorne

Kvinner som er omskorne blir råda til å ta kontakt eller tilvisast for å avklare om det er behov for kirurgisk behandling før svangerskapet, i svangerskapet eller under fødsel. Overvaking av dei ulike stadia før fødsel og sjølve fødselen kan vere meir komplisert hos kvinner som er omskorne. Det beste er å bli opna i god tid før fødsel.

Igangsetting av fødselen

Ved enkelte svangerskapskomplikasjonar kan fødselen måtte settast i gang før termin for å betre di helse, betre vekstvilkåra til fosteret eller for å starte behandling av sjukdommar hos deg eller fosteret.

Fødsel og barsel

Nyfødde med behov for helsehjelp blir flytta til nyfødd intensiv avdeling etter fødsel. Mødrer med behov for helsehjelp etter fødsel blir ivaretatt på barseleininga, eventuelt i kombinasjon med opphald på andre avdelingar i sjukehuset ved spesielle tilfelle.

Nyfødd på mors bryst. Foto
 

Etter fødsel startar barseltida. Barseltida er frå rett etter fødselen til kroppen er tilnærma slik han var før graviditeten og amminga er etablert ca. 6-8 veker etter fødselen.


Les meir om fødsel og barseltida

Oppfølging

Mistanke om svangerskapskomplikasjon vil i nokre tilfelle bli avkrefta etter utgreiing hos spesialistar på sjukehuset, og du blir følgt opp hos jordmora og fastlegen din.

Komplikasjonar som oppstår i graviditeten kan ha ingen eller lite betydning etter fødsel. Dersom det har betydning for tida etter fødselen eller i neste graviditet, vil du få informasjon om dette eller du vil bli følgt opp med prøver og undersøkingar på barselavdelinga eller i samarbeid mellom fødeavdelinga og primærhelsetjenesten.

Etterkontroll

Det er vanleg å gå til kontroll hos fastlege ca. 6 veker etter fødsel (etterkontroll). Etterkontrollen er ei fin anledning til å snakke om prevensjon. Nokre gravide vil få tilbod om denne kontrollen på sjukehus.

Det kan vere føremålstenleg at du blir tilvist til samtale på fødeavdelinga dersom du har mykje tankar rundt eiga fødselsoppleving, unormal bløding, rifter eller smerter.

Kontakt

Glasblokkene Svangerskaps- og barselpoliklinikk

Kontakt Svangerskaps- og barselpoliklinikk

Oppmøtestad

Glasblokkene, blokk 5, 1. etasje, ventesone C11. Denne ventesonen er ganske liten, så du kan godt vente i C12 eller i nærleiken i 1.etasje, berre du følg med på telefonen din når det vert din tur. 

Flyfoto av Glasblokkene

Glasblokkene

Haukelandsbakken 1

5021 Bergen

Transport

Det er to HC-parkeringsplassar ved Glasblokkene. ​På grunn av byggearbeid er det elles begrensa med parkeringsplassar.

Besøkande parkerer på parkeringsdekket i Sentralblokka. Her er det også fleire HC-parkeringsplassar.

Meir informasjon om parkering på Haukeland universitetssjukehus 

Ein kan gå mellom Sentralblokka og Glasblokkene innandørs via tunnelsystemet.

​Nærmaste stoppestad til Haukeland er bybanestoppet Haukeland sjukehus. Banen stoppar nord for Sentralblokka, like ved Glasblokkene, på Haukelandsområdet. Det tar om lag 5 minutt å gå frå stoppet til sjukehuset. 

Sjå rutetabellar og oversikt over stoppestader på Skyss.no

​Fleire rutebussar går forbi Haukeland. I tillegg finst direkte arbeidsruter mellom bydelane og sjukehuset.
 
​​​​​​På nettsidene til Skyss.no finn du bussruter med oversikt over stoppestader og tider
 
  • Line 5 og 6 har avgang frå Festplassen
  • Line 12 har avgang frå Bystasjonen
  • Line 16E har avgang frå Xhibition i Småstrandgaten
​Busstoppa rundt Haukeland:

  • Ulriksdal for besøkande til Ulriksdal helsepark og Glasblokkene (line 5, 6, 16E)
  • Haukeland sjukehus Nord for besøkande til Glasblokkene, Kvinneklinikken, Augebygget og Haukeland hotell (line 5, 6, 12 og 16E)
  • Haukeland sjukehus Sør for besøkande til Sentralblokka og andre bygg på Haukelandsområdet (line 5, 6, 12 og 16E)
  • Ibsensgate - arbeidsruter

Reiseutgifter
Som regel gjennomfører du reisa di på eiga hand og søker om å få dekt reiseutgiftene i etterkant.
Les meir om å få dekt ei pasientreise

Planlegging
I utgangspunktet vel du sjølv kva transportmiddel du reiser med til behandling.
Les meir om planlegging av pasientreisa di

Rettar/Rettane dine
Hovedregelen er at pasientreiser bli dekt med ein standardsats per kilometer. Ved behov kan også nødvendige tilleggsutgifter bli dekt.
Les meir om rettane dine ved pasientreiser

Tilrettelagt transport
Helseekspressen
Avdeling for pasientreiser i Helse Bergen 

Praktisk informasjon

I foajeen i Sentralblokka på Haukeland finn du eit apotekutsal for publikum. Dei gjer klar resepten din medan du ventar der.

Apotekutsalet har eit variert varetilbod, og fører dei legemidla sjukehuset nyttar i behandlinga. Dei skaffar også legemiddel som ikkje er marknadsførte i Noreg eller som må produserast spesielt. I tillegg har dei hudpleie- og hygieneartiklar og ernæringsprodukt, samt andre apotekvarer og sjukepleieartiklar.

Dei ansatte ved apoteket gir deg informasjon, råd og rettleiing om legemiddel og legemiddelbruk og kan tilby samtale/rettleiing mellom personale og pasient på eit uforstyrra samtalerom. Dei tilbyr og opplæring i blodsukkermåling og bruk av inhalasjonspreparat.

Apoteket tar også i mot gamle legemiddel til destruksjon.​

Du kan betale med Vipps på apoteket. Du kan derfor mellom anna betale på førehand når du skal hente bestilte medisinar.

Opningstider
Måndag-fredag kl. 08.30-18.00, laurdag kl. 09.00-13.00

Telefon 55 97 53 44
Telefaks 55 29 07 40
bergen@apotekene-vest.no

For meir informasjon - sjå nettsida til Sjukehusapoteka Vest

I innkallingsbrevet ditt står det kor du skal møte på sjukehuset. Dei aller fleste får også ein SMS for ankomstregistrering same dag som timen er. Du kan velge å velge å sjekke inn via SMS på mobilen, eller på sjølvbetjeningsautomat i Glasblokkene.

Dei pasientene som treng eller ønsker det, får hjelp hjelp i resepsjonen.

Når pasienten har sjekka inn, enten via mobil eller på automat, får du SMS med referansekode som viser kva ven​​tesone de tilhører. Du vil alltid få ein SMS for innkalling til rom/sted. 


Når timen er over og oppgjøret tatt, får pasientene mulighet til å betale egenandel mm. via Vipps, eller å få tilsendt regning i posten eller nettbanken. 


Her vert det lagt inn informasjon om kor dei ulike ventesonene er. 

I U2 har Nyføddintensiv ei spisestove for foreldre. I spisestovene er det eigne drikkestasjonar med kaffemaskin, juice, melkedispensar og vatn/isbitmaskin. Både mor, far og søsken kan spise der.

Måltida i spisestoven blir servert: 

Frokost: 08.00-09-00

Lunsj: 11.30-12.30

Middag: 15.00-16.00

Kvelds: 19.00-20.00

Vi oppmoder om at tidene overhaldas så langt som mogleg.

 

Det er også ein kafé i første etasje. Denne er open for pasientar, pårørande og tilsette.

Det er i tillegg sju matautomatar spredt rundt i bygget. Desse vil innehalde eit variert utvalg av fersk og ferdig tilberedt mat.

I Glasblokkene 5-8 er det ein hovudresepsjon i 1. etasje som betener alle pasientar, pårørande og besøkande til Glasblokkene. Hovudresepsjonen er betent alle dagar frå kl. 07.00 - 21.00. Helg og heilagdager er resepsjonen betent frå 08.00 - 21.00. 


Her kan du få hjelp til innsjekk, å finne fram, bestille tolk, transport og mykje meir. 


I tillegg til hovudresepsjonen er det ein ekspedisjon i tilknyting til mottaket i U1. Denne har ope alle kvardagar kl. 07.00 - 22.30, og frå 08.00 til 22.30 i helg/heilagdagar


Resepsjonsarealet som finst i trinn 1 vil frå september 2023 bli gjort om til base for vektarar frå hospitaldrift, og bemannast med vektar 24/7. Her er vektar tilgjengeleg for pasientar og besøkande for enklare førespurnadar og spørsmål.

​Utgreiing og behandling vil vere avhengig av god kommunikasjon og kartlegging av grundig sjukdomshistorikk. Derfor ber vi deg gi beskjed om du har behov for tolk under pasientsamtalane og undersøkingane så tidleg som mogleg. Dette gjeld om du til dømes har hørsels- eller synshemming, eller om du har eit anna morsmål og snakkar lite norsk.

Les meir om tolketenester og dine rettar som pasient

Alle pasientar og besøkande kan bruke gratis trådlaust internett på dei fleste områda på sjukehuset.

Gjest.ihelse.net er eit trådlaust nettverk for besøkande, pasientar og tilsette. Slik koblar du deg til gjestenettet vårt:

  1. Koble deg til det trådlause gjestenettet (gjest.ihelse.net)
  2. Ein nettlesar skal opne seg automatisk. (Om påloggingsvindauget ikkje dukkar opp, forsøk å opne nettlesaren manuelt).​
  3. Trykk "Godta" når du har lest og forstått vilkåra.

Innlogginga skjer automatisk på einingar etter første pålogging, så lenge kontoen er aktiv. Det skal bare være nødvendig å logge seg på éin gong per eining per 31 dagar. 

 
Trøbbel med å kople til trådlaust internett?
Sjukehuset har dessverre dårleg nettverk nokre stader. Du kan derfor ha problem med å få logga deg på nettverket. Vi beklagar dette, og jobbar med å utbetre dette.
 
Har du ein nyare mobiltelefon, og problem med å kople det til trådlaust gjestenett på sjukehuset? Det kan skuldast nettverksinnstillingane på telefonen din. 

Du treng ikkje å sitte utanfor behandlingsrommet å vente. Både vaksne og barn kan vente både ute og inne. I inngangsetasjen er det leikerom, lounge, kafé og fleire opphaldsareal. Det er også eit stort leikerom til venstre for den store trappa i U1.  


Ventesonene nær behandlingromma er godt merka. Du vil få SMS om å gå til ventesona når det nærmar seg timen.  

Når du skal på besøk eller følgje ein pasient på sjukehuset, må du gjere deg kjent med gjeldande rutinar.

Les meir om besøkstider og -reglar på sjukehuset

Pasientbiblioteket på Haukeland er til for pasientar og pårørande. Her er utlån av bøker, både tekst- og lydbøker, filmar, musikk og tidsskrift. Biblioteket har også mange aviser til utlån, mellom anna alle lokalavisene i distriktet.
For dei som ikkje kan komme seg til biblioteket, har vi et tilbod med boktraller med eit utval frå biblioteket som blir trilla rundt til avdelingane.

Pasientbiblioteket finn du i foajeen i Sentralblokka på Haukeland. Kom innom for ein prat, lån ei bok eller slå deg ned i salongen med ei avis.